ŞİRKET İÇİ GİRİŞİMCİLİK

Şirket İçi Girişimcilik, şirket içerisindeki çalışanların kendi inisiyatifleri ya da gelen teşvikler doğrultusunda yenilikçi fikirler ve projeler üretmesidir.

Amaç, şirketin kimliği paralelinde yeni bir fikir ve proje üretmek ve bu girişim sonucunda elde edilecek kazancın firmaya geri dönüşünü sağlayabilmektir.

Şirket İçi Girişimciler;

  •   Motivasyonu yüksek
  •   Yenilikçi fikirler üreten
  •   Sabırlı
  •   İkna edici
  •   Risk alabilen
  •   Kontrol yeteneği olan
  •   Araştırma ve sorgulama yapan
  •   Lider olabilen
  •   Herhangi bir olumlu veyahut olumsuz durumda seçenekler yaratabilen kişilerdir.

Şirket içi girişimcinin şirketine sağladığı en büyük değer, şirketin varlığını daha uzun yıllara taşımasıdır. Amacı şirketi güçlendirirken aynı zamanda ve daha farklı gelir modelleri elde etmesini sağlamaktır.

Şirket içi girişimci genellikle içinde bulunduğu sektöre yönelik bir çalışma yapacağından deneyimleri ona büyük avantaj sağlayacaktır.

Aynı zamanda şirketin sahip olduğu kaynaklar üretim, satış ve pazarlama süreçlerini de oldukça kısaltır.

ŞİRKETİÇİ GİRİŞİMCİLİĞİN ÖNÜNDEKİ ENGELLER                                                                

                                        KURUMSAL                                                                                                  BİREYSEL          

  •                       Başarısız Olma Korkusu                                                                                   Makro Düşünememe
  •                       Maddi Kayıp                                                                                                     Duygusal Zeka Yetersizliği
  •                       Bürokrasi                                                                                                         Cesaret Eksikli
  •                       Hiyerarşi                                                                                                           Kötü İç İletişim
  •                       Departmanlar Arası Çatışma
  •                       Katı İç Kurallar

 

İç Girişimcilik İçin Gerekli Koşullar

Şirket içerisinde iç girişimcilik ortamının yaratılmasında belirli koşulların oluşturulması gereklidir. Bu koşullar genel olarak aşağıdaki gibi sıralanabilir:

– Kaynakları kolay erişilebilir ve kullanılabilir olmalıdır.

– Ekip çalışması yaklaşımının desteklenmesi gerekir: Farklı düşüncelerin yaratacağı sinerji dikkate alınmalıdır. Farklı yaklaşımların birleşmesiyle tamamen yeni ve yaratıcı bir sürecin oluşması desteklenmelidir.

– Ödüllendirme sistemi olmalıdır: Yeni girişimin oluşmasında çaba harcayan şirket iç girişimci, çabası ve enerjisi karşılığında kesinlikle ödüllendirilmeyi hak etmektedir.

– Tüm şirket içi girişimcilik faaliyetleri üst yönetim tarafından desteklenmelidir: Fiziksel, insani ve finansal kaynakların kolayca erişilebilecek şekilde ve hazır olması yönetim tarafından sağlanmalıdır.

– Sorumluluk ve yetki verilmesi: İç girişimcilik ortamının yaratılmasında tüm çalışanlara inisiyatiflerini kullanabilecekleri bir ortamın sağlanması önemlidir. Özellikle iç girişimci olarak nitelendirilen insanlar inisiyatif kullanabilecekleri bir ortamda çalışmayı arzu ederler. Aksi takdirde yaratıcı olamazlar.

– Sınırlarının esnek olmasının sağlanması: Hedef pazarını değişen koşullara göre değiştirebilme yeteneğine sahip işletmelerde yeni fikirlerin, ürünlerin ve süreçlerin oluşması daha kolay gerçekleşmektedir.

Özetle; şirketler çalışanlarını farklı düşünmeye yöneltmeli, düşündüklerini ifade edecek ve onları test edecek imkânlar sağlamalı, çalışanlarını motive etmeli ve onlar için özgürlük alanları yaratmalı. Çalışanlar ise sadece mevcut işe odaklanmadan, diğer süreçleri sürekli gözlemlemeli ve tekrarlanan problemleri, karşılanmayan ihtiyaçları çözmek için fikirler üretmeli. Fikirleri geliştirmek için takım arkadaşlarını ikna etmeli, her şeyi şirketten beklemeden işi en hızlı yoldan test etmeli.

Şirket içi girişimcilik (intrapreneurship) ve yenilikçilik/inovasyon (inovation) son yılların popüler ve başarılı şirketlerin sürekli kullandığı kavramlardandır. Yenilikçi ve yaratıcı firmaların kazançları her zaman daha fazla olmuştur. Bu yüzden şirket içi girişimcilik ülkemizde de tüm işletmeler tarafından teşvik edilmeli ve İK politikalarında yer almalıdır. Şirketlerde büyümeyi sağlayacak adımlar şirket içi girişimci çalışanlardan gelecektir.

Firmalar büyüdükçe şirket içinde oluşan bürokratik hantal yapılar şirket içi girişimciliğin ve inovasyonun gelişmesini engelleyebilir. Günümüzde çağdaş işletmeler bu bürokrasi altında ezilmeyen yaratıcılık ve yenilikleri gerçekleştirecek olan kısımlarında organik yapılanmaları tercih etmektedirler. Bu bölümler tıpkı girişimcilikte olduğu gibi resmi kurallardan daha uzak, esnek ve hızlı karar alabilen yapıdadır. Örneğin Ar-Ge, pazarlama, stratejik planlama ve süreç geliştirme bölümleri. Bu bölümler üretim, kalite, satınalma vs gibi bölümlerin uymak zorunda olduğu firma içi genel kurallardan daha az etkilenirler.

Aslında şirket içi girişimcilik pozisyona (mevkiye) bağlı değildir. Çalışanın içinde o gücü hissetmesi ve kullanması ile ilgilidir. Yalnızca şirketlerde bu bilincin aşılanması ve yaygınlaştırılması gerekmekte. Hem çalışanın hem de şirketlerin kazançlı çıktığı şirket içi girişimcilik, şirketlerin varlıklarını sürdürmelerinde ve gelişip büyümelerinde en önemli araçların biri olacaktır.

Şirket İçi Girişimciliği dikkate almak ve bünyelerinde sürdürmek isteyen işletmeler için öneriler;

(1) Yeni ürün, üretim teknolojisi ve teknikleri geliştirmek için Ar-Ge faaliyetlerine ayrılan kaynakları sektör ortalamaları üzerinde artırılmalıdır. Yeni ürün geliştirmeye ve teknolojik yenilikler yapmaya verilen önem her geçen gün artırılarak, mevcut ürün hatlarında ve üretim süreçlerinde önemli değişiklikler gerçekleştirilmelidir. İddialı reklam ve pazarlama faaliyetleriyle mevcut pazarlarda var olan ürünlere yeni talepler yaratılmalıdır. Faaliyet gösterilen sektördeki iş kollarını genişletmelidir. Faaliyet gösterilen sektör dışındaki yeni sektörlerde mevcut işle ilgili yeni girişimler başlatılmalı, mevcut pazarlardaki ürünlere yeni pazar boşlukları bulunmalıdır.

(2) Şirketlerin misyonu ve mevcut iş konsepti (fikirleri) zaman zaman gözden geçirilip yeniden belirlenmelidir. Faaliyet gösterilecek sektörler zaman içinde yeniden tanımlanmalıdır. Yenilik çabalarını ve faaliyetlerini artırmak için işletme birim ve bölümleri yeniden organize edilmeli ve yenilik ve yaratıcılığı artırmak için esnek organizasyon yapıları oluşturulmalıdır.

3) Üst yönetim, belirlenen amaçları gerçekleştirmek için bulunduğu çevrenin doğası gereği cesur ve geniş kapsamlı adımlar atmaktan çekinmemeli, yüksek getiri şansına sahip yüksek riskli proje ve girişimler başlatmaya yönelik güçlü bir eğilime sahip olmalıdır. İşletmenin büyüme politikası gerektiğinde kendi öz kaynakları dışındaki kaynaklarla da gerçekleştirilmelidir. Ayrıca üst yönetim yüksek getirisi olacağına inandığı bir fırsatı değerlendirmede çok çabuk hareket etmeli ve ortaya çıkan yeni bir fırsata hemen cevap vermeden önce mümkün olduğu kadar dikkatli incelemelidir.

(4) Şirketler rakipleriyle mücadele ederken pazara yeni ürün sunmada, yeni üretim teknoloji ve tekniklerini kullanmada ilk olma amacını taşımalıdır. Yeni ürün ve fikir geliştirmede rakiplerinin önünde olmada güçlü bir eğilim olmalıdır. Rakiplerle mücadele ederken tipik olarak rakiplerin pozisyonunu bozucu, yoğun ve girişken rekabet anlayışına sahip olmalıdır. Yüksek getiri olasılığına sahip belirsizlik durumlarında karar verirken, bekleme yerine cesur davranma eğiliminde olmalıdır.

(5) Şirketlerde yeni bir ürün geliştirme ve pazarlama stratejilerinde, ayrıca mevcut ürünlere ve fiyat yapılarına yönelik değişikliklerde diğer çalışanlara da kararlara katılma serbestîsi tanınmalıdır. Sık alınan kararlarda biçimsel-resmi (formel) politika ve prosedürler her zaman sıkı sıkıya takip edilmemeli, informel organizasyon atmosferini destekleyecek politikalar izlenmelidir.

 

 


 

Geleneksel Yöneticiler

Girişimciler

İç Girişimciler

Temel Güdüler

Terfi ve diğer geleneksel kurum ödülleri ( büro, makam, güç vb.)

Bağımsızlık, fırsat yaratma ve para kazanma

Bağımsızlık ve kurumsal ödül sağlayabilme

 Zaman Yönlendirme

 Kısa dönemlidir. Bütçelerin ve kotaların gerçekleştirilmesi, kısa dönemli planlama ile ilgilidir.(haftalık, aylık, altı aylık ve yıllık)

Orta ve uzun dönemde ayakta kalma ve başarma 5-10 yıllık bir dönemde işletmenin büyümesi ile ilgilidir.

Girişimci ile geleneksel yönetici arasındadır. İşletmenin zaman tablosuna ve durumun ciddiyetine bağlı olarak kendini kabul ettirme daha önemlidir

Faaliyet

Direkt katılımdan çok temsilci olma ve denetleme fonksiyonu vardır.

 Direkt katılım söz konusudur.

Temsilci olmaktan çok direkt katılım söz konusudur

Risk Durumu

 Dikkatli

 Kabul edilebilir riskleri üstlenen

 Kabul edilebilir riskleri üstlenen

Statü

Statü sembollerine yoğunlaşmış

 Statü sembolleri ile ilgisi yok

Geleneksel kurum statü sembollerini önemsemeyen bağımsızlık arzusunda

Başarısızlık ve Hatalar

Hata ve başarısızlıktan kaçma çabası

Hata ve başarısızlıkların kabul etme ve üzerine gitme

Hazır olana kadar riskli projelerin üzerine gitme

Kararlar

Genellikle üstlerin almış olduğu karanları kabullenme

Karar almada hayalleri izleme

Hayalleri başarmada başkalarını ikna edebilme

Kimler için

Başkalarını memnun eder

Kendini ve müşterileri memnun eder

 Kendini müşterilerini ve sponsorları memnun eder

Aile Geçmişi

Genellikle büyük organizasyonlarda çalışmış aile bireyleri

Girişimci küçük işletme sahibi mesleki veya çiftçilik geçmişine sahip aile bireyleri

Girişimci, küçük işletme sahibi, mesleki veya çiftçilik geçmişine sahip aile bireyleri

Başkalarıyla İlişki

Temelde hiyerarşik ilişki

Temelde karşılıklı ilişki ve anlaşmaya dayalı

Hiyerarşi içerisinde karşılıklı ilişkiye dayalı

 

Yararlanılan Kaynaklar: (Hisrich, Peters, Entrepreneurship, s 48-.49.) (Veysel Ağca - Mustafa Kurt, “İç Girişimcilik ve Temel Belirleyicileri: Kavramsal Bir Çerçeve”, Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, Sayı: 29, (2007)